ภาษีรางวัลสลากคิดยังไง ถูกหวยแล้วต้องจ่ายเท่าไหร่กันแน่

ความฝันของคนไทยทุกวันที่ 1 และ 16 คือการได้เป็นเศรษฐีหน้าใหม่จากการถูกรางวัลที่ 1 แต่พอไปขึ้นเงินจริง หลายคนถึงกับตกใจว่าทำไมได้เงินไม่เต็มจำนวน แล้วภาษีสลากที่ถูกหักไปนั้นคิดยังไง จ่ายเท่าไหร่กันแน่ บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจเรื่องภาษีรางวัลสลากแบบครบถ้วน อ่านจบแล้วจะคำนวณเงินที่ได้รับจริงเป็น และรู้เงื่อนไขทั้งหมดที่ต้องรู้

สำหรับใครที่อยากลองเสี่ยงโชคในราคาเป็นธรรมและสะดวกครบจบในที่เดียว เชิญเข้าสู่หน้าหลักของเราได้เลย มือใหม่ที่ยังไม่คุ้นก็ดูวิธีการเล่นง่ายๆก่อนได้ ส่วนใครพร้อมแล้วก็เริ่มจากวิธีการสมัครที่ใช้เวลาไม่กี่นาที แล้วค่อยกลับมาอ่านเรื่องภาษีต่อกันได้เลย

ถูกรางวัลสลากต้องเสียภาษีไหม?

คำถามแรกที่หลายคนสงสัยคือ ถูกหวยแล้วต้องเสียภาษีหรือเปล่า

คำตอบสั้นๆ คือ เงินรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาลได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา แต่ยังต้องเสียค่าอากรแสตมป์อยู่

ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 42 (11) ให้ยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาลหรือสลากออมสิน พูดง่ายๆ คือ เราไม่ต้องเสียภาษีเงินได้จากเงินรางวัลก้อนนี้ แต่มีค่าอีกตัวหนึ่งที่ต้องจ่ายแทน นั่นคืออากรแสตมป์

หลายคนสับสนระหว่างคำว่า “ภาษี” กับ “อากรแสตมป์” จริงๆ แล้วมันคนละตัวกัน อากรแสตมป์เป็นค่าธรรมเนียมตามกฎหมายที่เก็บจากเอกสารบางประเภท ในกรณีนี้คือใบรับเงินรางวัล ส่วนภาษีเงินได้คือสิ่งที่เรานำรายได้ไปคำนวณยื่นประจำปี ซึ่งเงินรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาลได้รับยกเว้นตรงส่วนนี้

ที่สำคัญคือ เมื่อจ่ายอากรแสตมป์ตอนรับเงินแล้ว ถือว่าจบภาระเรื่องภาษีสลากทันที ไม่ต้องนำเงินก้อนนี้ไปรวมคำนวณภาษีประจำปีอีก สบายใจได้เลยว่าปลายปีสรรพากรจะไม่มาเรียกเก็บย้อนหลัง

ภาษีรางวัลสลากคิดอย่างไร อัตราเท่าไหร่?

ทีนี้มาดูตัวเลขจริงกันว่าภาษีรางวัลหรืออากรแสตมป์นี้คิดยังไง

สำหรับสลากกินแบ่งรัฐบาลแบบธรรมดา ต้องเสียค่าอากรแสตมป์ในอัตรา 1 บาท จากเงินรางวัลทุก 200 บาท หรือเศษของ 200 บาท ซึ่งเฉลี่ยออกมาแล้วเท่ากับ 0.5% ของเงินรางวัล

หลักการคิดง่ายๆ คือ เอาเงินรางวัลที่ได้มาคูณด้วย 0.5% ก็จะได้จำนวนอากรแสตมป์ที่ต้องจ่าย แล้วเงินที่เหลือหลังหักส่วนนี้คือเงินที่เราได้รับจริง

ลองดูตัวอย่างการคำนวณให้เห็นภาพ สมมติถูกรางวัลที่ 1 จำนวน 6,000,000 บาท จะต้องเสียอากรแสตมป์ทั้งหมด 30,000 บาท และได้เงินสุทธิ 5,970,000 บาท

หรือถ้าถูกรางวัลเล็กอย่างเลขท้าย 2 ตัว จำนวน 2,000 บาท จะต้องเสียอากรแสตมป์ 10 บาท ซึ่งคิดเป็น 0.5% ของเงินรางวัลเช่นกัน

จะเห็นว่าไม่ว่ารางวัลเล็กหรือใหญ่ อัตราการคิดเหมือนกันหมดคือ 0.5% ยิ่งรางวัลใหญ่ อากรแสตมป์ที่หักก็เป็นเงินก้อนใหญ่ตามสัดส่วน แต่เปอร์เซ็นต์ที่หักยังคงเท่าเดิม

สลากกินแบ่งรัฐบาลกับสลากการกุศล เสียภาษีต่างกันอย่างไร?

จุดที่หลายคนไม่รู้และมักเข้าใจผิด คือสลากที่วางขายมีสองประเภท และเสียภาษีต่างกัน

ความแตกต่างสังเกตง่ายๆ จากมุมขวาบนของสลาก ที่ระบุว่าเป็น “สลากกินแบ่งรัฐบาล” หรือ “สลากการกุศล” ซึ่งแต่ละแบบมีเกณฑ์การหักภาษีและอากรแสตมป์ต่างกัน

สลากกินแบ่งรัฐบาลแบบธรรมดาที่เราคุ้นเคย เสียอากรแสตมป์ 0.5% ตามที่อธิบายไปข้างต้น ส่วนสลากการกุศลนั้นต่างออกไป สลากการกุศลคือสลากพิเศษที่ออกมาคละกับสลากกินแบ่งรัฐบาลทั่วไป เป็นสลากที่มีเป้าหมายนำเงินไปทำบุญบริจาค มีเงินรางวัลเหมือนกันทุกอย่าง แต่หากถูกสลากประเภทนี้ จะต้องถูกหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย 1% ของเงินรางวัล

สำนักงานสลากฯ ชี้แจงว่า สลากการกุศลต้องถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 1% ของมูลค่าเงินรางวัล โดยไม่ต้องเสียอากรแสตมป์เพิ่มเติม เท่ากับว่าสลากการกุศลเสียมากกว่าแบบธรรมดาเท่าตัว

เพื่อให้เห็นความต่างชัดเจน ลองดูตารางเปรียบเทียบด้านล่างนี้

ประเภทสลาก	สิ่งที่ต้องจ่าย	อัตรา	เงินที่ได้จริง (รางวัล 6 ล้าน)
สลากกินแบ่งรัฐบาล	อากรแสตมป์	0.5%	5,970,000 บาท (หัก 30,000)
สลากการกุศล	ภาษีหัก ณ ที่จ่าย	1%	5,940,000 บาท (หัก 60,000)

เงินที่ได้รับจริงหากถูกสลากกินแบ่งรัฐบาล หลังเสียอากรแสตมป์ 0.5% คือ 5,970,000 บาท ส่วนสลากการกุศล หลังหักภาษี ณ ที่จ่าย 1% คือ 5,940,000 บาท

ทั้งสองแบบมีจุดที่เหมือนกันคือ ได้รับยกเว้นไม่ต้องนำเงินรางวัลไปรวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี จ่ายครั้งเดียวตอนขึ้นเงินก็จบ

สลากดิจิทัลมีค่าธรรมเนียมเพิ่มเติมไหม?

สำหรับคนที่ซื้อสลากดิจิทัลผ่านแอป มีเงื่อนไขเพิ่มเติมที่ต้องรู้

สลากดิจิทัลก็คือสลากกินแบ่งรัฐบาลเหมือนกัน จึงเสียอากรแสตมป์ 0.5% เท่ากับแบบกระดาษ แต่มีจุดที่ต่างออกไปเรื่องค่าธรรมเนียมการขึ้นเงิน

สำหรับคนที่ซื้อสลากดิจิทัล จะต้องเสียค่าธรรมเนียมเพิ่มอีก 1% ในกรณีเลือกรับเงินรางวัลโดยการโอนเข้าบัญชี เท่ากับว่าถ้ารับโอนรางวัลผ่านระบบออนไลน์เข้าบัญชี เงินรางวัลจะถูกหักเพิ่มอีกส่วนหนึ่งนอกเหนือจากอากรแสตมป์

ตรงนี้เป็นเงื่อนไขเพิ่มเติมที่คนซื้อสลากดิจิทัลควรทราบไว้ล่วงหน้า จะได้ไม่แปลกใจตอนเงินเข้าบัญชี อย่างไรก็ตาม รายละเอียดค่าธรรมเนียมอาจมีการปรับเปลี่ยนตามนโยบาย จึงควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากช่องทางทางการก่อนเสมอ

เงื่อนไขเพิ่มเติมที่หลายคนมองข้าม

นอกจากอัตราภาษีแล้ว ยังมีเงื่อนไขเพิ่มเติมอีกหลายเรื่องที่คนมักไม่รู้และควรทำความเข้าใจ

เรื่องแรกคือ กรณีที่ผู้ถูกรางวัลเป็นนิติบุคคล จะต่างจากบุคคลธรรมดา กรณีผู้ถูกรางวัลเป็นนิติบุคคล ต้องนำเงินรางวัลไปรวมคำนวณภาษีตามปกติ ต่างจากบุคคลธรรมดาที่จบภาระที่อากรแสตมป์เลย

เรื่องที่สองคือ วิธีการรับเงินรางวัลมีผลต่อรูปแบบการจ่าย ถ้าถูกรางวัลไม่เกิน 20,000 บาท จะได้รับเป็นเงินสด แต่ถ้ามากกว่า 20,000 บาท จะได้รับเป็นเช็ค ซึ่งนำไปขึ้นเงินที่ธนาคารได้ และไม่ว่าจะรับแบบไหน ก็หักอากรแสตมป์ก่อนเสมอ

เรื่องที่สามคือ ต้องแยกให้ออกระหว่างเงินรางวัลสลากกับเงินรางวัลจากการชิงโชคทั่วไป เพราะสองอย่างนี้เสียภาษีต่างกันมาก เงินรางวัลจากการชิงโชคที่ไม่เกี่ยวกับสลากกินแบ่งรัฐบาล เช่น เล่นเกม ร่วมกิจกรรม จะถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 5% และยังต้องนำไปรวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปีแบบขั้นบันไดตั้งแต่ 5% ถึง 35% อีกด้วย

จะเห็นว่าเงินรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาลได้เปรียบมากในแง่ภาษี เพราะเสียแค่ 0.5% แล้วจบ ไม่ต้องนำไปรวมคำนวณอะไรอีก ต่างจากการชิงโชคทั่วไปที่ภาระภาษีหนักกว่ามาก

จะขึ้นเงินรางวัลที่ไหน หักค่าอะไรบ้าง?

พอรู้เรื่องภาษีแล้ว มาดูเรื่องการขึ้นเงินจริงว่าไปที่ไหน และโดนหักอะไรเพิ่มไหม

สำหรับคนที่ได้รางวัลหลักพัน ส่วนใหญ่นำใบรางวัลไปขึ้นเงินกับแผงขายที่อยู่ใกล้ที่สุดเพราะสะดวก แต่จะถูกหักค่าแลกหรือค่านายหน้าประมาณ 1-2% ค่านี้เป็นค่าบริการของจุดรับแลก แยกต่างหากจากอากรแสตมป์ตามกฎหมาย

ส่วนคนที่ถูกรางวัลที่ 1 ให้ไปขึ้นเงินที่สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล (สนามบินน้ำ) ชั้น G เวลาทำการวันจันทร์ถึงศุกร์ เวลา 08.30 – 15.00 น. ข้อดีของการขึ้นที่สำนักงานสลากฯ โดยตรงคือไม่ต้องเสียค่าแลกแบบที่จุดรับแลกเอกชนหักไป จึงได้เงินเต็มกว่าสำหรับรางวัลก้อนใหญ่

สรุปง่ายๆ คือ รางวัลเล็กขึ้นที่จุดรับแลกใกล้ตัวสะดวกกว่า แต่มีค่าแลก 1-2% ส่วนรางวัลใหญ่ควรไปสำนักงานสลากฯ เพื่อเลี่ยงค่าแลกและได้เงินเต็มที่สุด เหลือแค่หักอากรแสตมป์ 0.5% ตามกฎหมายเท่านั้น

คำถามที่พบบ่อย

Q: ถูกรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาลต้องยื่นภาษีเงินได้ปลายปีไหม?
A: ไม่ต้องครับ เงินรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาลได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา เมื่อเสียอากรแสตมป์ 0.5% ตอนขึ้นเงินแล้วถือว่าจบภาระภาษีสลากทันที (ยกเว้นกรณีเป็นนิติบุคคล)

Q: ถ้าแจ้งข้อความเท็จเพื่อหนีภาษีรางวัลมีโทษไหม?
A: มีครับ หากจงใจแจ้งข้อความเท็จหรือแสดงหลักฐานเท็จเพื่อหนีภาษี มีโทษจำคุกตั้งแต่ 3 เดือนถึง 7 ปี และปรับตั้งแต่ 2,000 ถึง 200,000 บาท

Q: รางวัลเล็กแค่หลักพันต้องเสียอากรแสตมป์ไหม?
A: ต้องเสียครับ ไม่ว่ารางวัลเล็กหรือใหญ่ก็คิดภาษีรางวัลในอัตราเดียวกันคือ 0.5% เช่น ถูก 2,000 บาท เสียอากรแสตมป์ 10 บาท

Q: เงินรางวัลชิงโชคทั่วไปเสียภาษีเท่ากับสลากไหม?
A: ไม่เท่ากันครับ การชิงโชคทั่วไปถูกหัก ณ ที่จ่าย 5% และต้องนำไปรวมคำนวณภาษีประจำปีด้วย ต่างจากสลากที่มีเงื่อนไขเพิ่มเติมให้เสียแค่ 0.5% แล้วจบ

Q: ได้รับรางวัลเป็นทองคำหรือสิ่งของต้องเสียภาษีไหม?
A: ต้องเสียครับ แม้ได้รับรางวัลเป็นทองคำ ก็ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 5% ของมูลค่าทองคำเช่นเดียวกับเงินสด (กรณีเป็นการชิงโชค ไม่ใช่สลากกินแบ่งรัฐบาล)